Een onderschat gebied aan de basis van de hals dat bepalend is voor de beweeglijkheid van uw sportpaard.
Je hebt er vast wel eens over gehoord, de term CTO, oftewel de cervicothoracale overgang. Dit is het gebied waar de hals (cervicale wervelkolom) overgaat in de borstwervelkolom (thoracale wervelkolom), ter hoogte van de basis van de hals tot aan de schoft. Voor de beweeglijkheid van uw paard – en dus voor de topline, en het functioneren van de voorbenen – is dit een sleutelgebied.
Welke botten en gewrichten zitten hier?
De CTO bevindt zich rond de laatste halswervels (C6-C7) en de eerste borstwervels (Th1-Th2). Op deze overgang veranderen de wervels sterk van vorm: de halswervels zijn relatief lang en beweeglijk, terwijl de borstwervels korter en stugger zijn en vastzitten aan de ribben. Tussen deze wervels liggen de facetgewrichtjes, die de rotatie- en buigbewegingen van hals naar rug mogelijk maken. Daarnaast liggen hier de eerste ribben met hun kostovertebrale gewrichten, en ligt het schouderblad (scapula) grotendeels over dit gebied heen.
Welke spieren zijn belangrijk?
De CTO wordt omgeven door meerdere spierlagen die stuk voor stuk meespelen in de beweeglijkheid van dit gebied:
- Trapezius (cervicaal en thoracaal deel) – tilt en beweegt het schouderblad, verbindt hals met rug
- Rhomboideus (cervicis en thoracis) – ligt onder de trapezius, trekt het schouderblad omhoog en naar voren
- Serratus ventralis (cervicis en thoracis) – draagt letterlijk de romp tussen de voorbenen en speelt een grote rol bij het optillen van de basis van de hals
- Brachiocephalicus en omotransversarius – spelen mee bij het naar voren brengen van het been en beweging van de hals
- Multifidus en longus colli – dieper gelegen, stabiliseren de wervels onderling.
Omdat het schouderblad grotendeels over dit gebied heen ligt en er zoveel spierlagen op elkaar liggen, is de CTO een van de meest complexe en gespierde gebieden van het paardenlichaam.
Kun je de CTO direct masseren?
Eerlijk gezegd: niet echt, in elk geval niet rechtstreeks op het gewricht zelf. Het gewricht ligt diep verscholen onder spierlagen en gedeeltelijk onder het schouderblad. Wat massage wél goed kan doen, is de omliggende spieren losser maken: trapezius, rhomboideus, serratus ventralis. Wanneer deze spieren minder gespannen zijn, krijgt het schouderblad meer bewegingsruimte, en daarmee ontstaat er indirect meer mobiliteit in de CTO zelf. Het is dus vooral indirecte verbetering via de omgeving, niet direct werken op het gewricht.
Is de CTO makkelijk te manipuleren voor een chiropractor?
Ook hier is eerlijkheid op zijn plaats: nee, dit is een van de lastigere gebieden om direct te manipuleren. Doordat het schouderblad, de ribben en meerdere dikke spierlagen elkaar hier overlappen, is een directe, gerichte adjustment zoals bijvoorbeeld op de nek of onderrug technisch lastiger en minder precies uit te voeren.
De meeste ervaren paardenchiropractoren en -fysiotherapeuten werken hier daarom liever via zachte mobilisaties en het verbeteren van de mobiliteit via het weke weefsel, in plaats van via een directe manipulatie van het gewricht zelf.
Waarom is dit gebied zo belangrijk voor uw (sport)paard?
Een stijve of vastzittende CTO beperkt de mate waarin een paard zijn hals kan optillen, de basis van de hals kan wegduwen en het schouderblad vrij kan laten bewegen. Dit is direct van invloed op de galopsprong, het gebruik van de bovenlijn. Klachten die vaak samengaan met spanning in dit gebied zijn onder andere een stugge overgang tussen hals en schoft, moeite met het gebruik van de hals, of een ongelijkmatige galop.
Wat kan een massagebehandeling betekenen?
Door gericht te werken aan de omliggende spieren rond de CTO – trapezius, rhomboideus en serratus ventralis – help ik spanning te verminderen, waardoor het schouderblad en de basis van de hals meer bewegingsvrijheid krijgen. Dit ondersteunt de mobiliteit van het hele gebied, zonder dat er direct op het gewricht gewerkt wordt. Bij daadwerkelijke gewrichtsklachten verwijs ik u door naar een dierenarts of gespecialiseerde chiropractor.
Merkt u dat uw paard stug is rond de basis van de hals of moeite heeft met nageeflijkheid? Ik denk graag met u mee over wat massage voor uw paard kan betekenen.